izin hakları konusunda sorular

Aile Hekimlerinin izin hakları konusunda sık sorulan sorular

 

Aile Hekimlerinin izin hakları hangi mevzuatla düzenlenmektedir?
Anayasanın “Çalışma Şartları ve Dinlenme Hakkı” başlıklı 50. Maddesi uyarınca dinlenmek her çalışanın hakkı olup dinlenme hakkının bir parçası olan ücretli hafta sonu ve bayram tatilleri ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları da KANUNLAR ile düzenlenmesi gerekmektedir.
Ancak 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’na tabi çalışan Aile Hekimlerinin izin hakları ile ilgili olarak Kanun’da hiç bir düzenleme yapılmamıştır.

Aile Hekimlerinin izin hakları 2010 tarihli Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 8. maddesi ile düzenlenmekte idi.

Anayasa Mahkemesi 11/09/2014 günlü, E:2014/82 K:2014/143 sayılı Kararında Aile Hekimliği Kanununda izinler ile ilgili herhangi bir düzenleme yapılmayıp tüm düzenlemelerin Yönetmelik ile yapılmasını Anayasaya aykırı bulmuştur.

Bunun üzerine 16.04.2015 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğin izinler ile ilgili 8. maddesi iptal edilerek,  Yönetmeliğe Geçici 4. madde eklenerek Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanlarının izin haklarına yönelik kanuni düzenleme yapılıncaya kadar çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.  Ancak söz konusu tarihten bugüne kadar Kanunda 1, Yönetmelikte ise 3 kez değişiklik yapılmasına rağmen izinler konusunda hiçbir yeni düzenleme yapılmamıştır.

-Aile Hekimlerine izinleri kim verir? 

Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin Geçici 4. Maddesi 7. fıkrasında yer alan “İzin vermeye ve hastalık raporlarım izne çevirmeye müdürlük yetkilidir.” şeklindeki açık hüküm uyarınca Halk Sağlığı Müdürlükleri Aile Hekimlerine izin verebilirler.

-Toplum Sağlığı Merkezleri ve Kaymakamlıklar Aile Hekimlerine izin verebilirler mi?

Kesinlikle HAYIR.
2005 tarihli ücret  ve  sözleşme yönetmeliğinin 9. Maddesi son fıkrasında yer alan “İzin vermeye ve hastalık raporlarını izne çevirmeye, yerel sağlık idarelerinin teklifi üzerine bulundukları yerin mülki idare amirleri yetkilidir.” hükmünün vermiş olduğu yetki ile 2005-2010 yılları arasında  izinlerin düzenlemesi noktasında TSM ve Kaymakamlıklar yetki sahibiydiler.

Ancak 2010 yılında yayınlanan Yönetmelikte İzinler başlıklı 8. Maddenin 9. fıkrasında yer alan “İzin vermeye ve hastalık raporlarını izne çevirmeye müdürlük yetkilidir” şeklindeki açık hüküm ile izin verme yetkisi TSM ve Kaymakamlıklardan alınarak Halk Sağlığı Müdürlüklerine devredilmiştir.

-Halk Sağlığı Müdürlükleri işleyişi kolaylaştırmak amacıyla Yönetmelik ile kendilerine verilen Aile Hekimlerine izin verme yetkilerini ilçelerde Toplum Sağlığı Merkezlerine (TSM) devredebilirler mi?

Kesinlikle HAYIR.
Çünkü Yetki, Anayasa ve yasalarla, makam ve kamu görevlilerine tanınmış bir güçtür. Yetki devrinin hukuken geçerli olabilmesi daha önce kanunda açıkça öngörülmüş bulunmasına bağlıdır. Ancak kamu hukukunda yetkiler ait olduğu organ, makam ve görevlilerce bizzat kullanılmak üzere verildiğinden, yetki devri istisnai durumlarda söz konusudur. (Danıştay 1. Dairesi 5.7.1984 gün ve E:84/72, K:84/155 sayılı kararı)

Kamu hukukunda bir makama verilen yetkinin, aksine bir hüküm bulunmadıkça o makam tarafından kullanılacağı açık olup, bir makamın yetkisinin başka bir kişiye devredilmesi için mevzuatla yetkili kılınması gerekeceği tartışmasızdır.

Aile Hekimliği Kanunu’nda yer almayan izin konusunun alt mevzuatlar olan Yönetmelik ve Yönergeler ile düzenlenemeyeceği, Yönetmelik ile Müdürlük Makamında bulunan bir yetkinin, bu yetkiyi devredebilmesine olanak veren herhangi bir Kanun düzenlemesi olmaksızın inisiyatif kullanarak Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Tabiplerine devretmesi hukuka aykırıdır.

Öte yandan çoğu ilde 19/03/2012 tarihli Bakan Olur’u ile yürürlüğe giren “Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları İmza Yetkileri Yönergesi” dayanak gösterilerek “İlçe Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Tabibinin Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının iznini “Halk Sağlığı Müdürü “ adına onaylamak üzere yetkilendirilmesi” şeklindeki gerekçeler ile Valilik Makam Olur’ları alınmıştır.

Yönerge incelendiğinde dayanağının 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin  38 ve 40. maddeleri olduğu görülmektedir. 663 sayılı KHK’nın 40. maddesi incelendiğinde “Bakanlık ve bağlı kuruluşlar görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir.” şeklindeki hüküm ile yetki devrinin ancak kanunla düzenlenmiş konularda yapılabileceği belirtilmektedir.
5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nda izinler ile ilgili hiçbir düzenleme yapılmamış olduğu için söz konusu Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları İmza Yetkileri Yönergesi dayanak gösterilerek Halk Sağlığı Müdürlükleri tarafından kendilerine verilen Aile Hekimlerine izin verme yetkilerinin TSM’lere devri mümkün değildir.

Facebook Yorumları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir